Dimpna in Geel
Wanneer prinses Dimpna wegvlucht uit Ierland, komt ze in Geel terecht en schrijft ze, zonder het te weten, de geschiedenis van de stad.
Prinses Dimpna uit Ierland verliest op jonge leeftijd haar moeder. Haar vader is radeloos en wordt gek gemaakt door zijn adviseur. Hij raadt hem aan om met zijn eigen dochter te trouwen, omdat ze zo op haar moeder lijkt. Met de hulp van priester Gerebernus ontsnapt Dimpna uit haar torenkamer via een sliert aan elkaar geknoopte paternosters en bereikt ze via Antwerpen de bossen rond Geel. Daar bouwt ze, samen met Gerebernus, een boshut waarin ze zich verstoppen. Gerebernus wordt gedood wanneer de koning en zijn duivelse adviseur hen terugvinden. Dimpna blijft vastberaden en weigert te trouwen met haar vader.
Een Kempens vertelsel uit Geel met een tragisch einde en een tikkeltje troost.
De Sint-Dimpnalegende wordt al eeuwenlang verteld in Geel. De oudste bron die we kennen, is
de Vita Sancta Dimpnae. Deze ‘Vita’ of levensverhaal werd in de 13de eeuw neergeschreven door kanunnik Petrus van Kamerijk. De Gelenaren zijn altijd al op zoek gegaan naar nieuwe manieren om hun legende door te geven. Een mooi voorbeeld is het Sint-Dimpnaretabel in de Sint-Dimpnakerk, een gigantisch ‘stripboek’ vol houten beeldjes en details. Een andere, spectaculaire vertelvorm is de Sint-Dimpna Ommegang en de musical ‘GheelaMania’ die beiden doorgaan tijdens de vijfjaarlijkse Dimpnadagen. Deze podcast voegt een nieuw verhaal toe aan de rijke verteltraditie rond Dimpna.
Beleef de legende en ‘Geel Spirit’ tijdens de Dimpnadagen 2026
In 2026 organiseert de stad Geel de Dimpnadagen. Op 3 mei trekt de Sint-Dimpna
Ommegang door de straten. Meer dan 1.500 figuranten en acteurs brengen de legende
en geschiedenis van de ‘barmhartige stede’ Geel tot leven. Op 8 mei gaat de musical en
GheelaManiaproductie ‘Lelie van het Licht’ in première. www.dimpnadagen.be
De Geelse Gezinsverpleging
De Dimpnalegende en -cultus lagen aan de basis van een heel bijzondere zorgcultuur. In
Geel worden al sinds de middeleeuwen mensen met een psychische kwetsbaarheid
opgevangen in gastgezinnen. Dit model evolueerde mee met de Geelse samenleving en
groeide uit tot het zorgmodel van de Geelse Gezinsverpleging. Vandaag zijn er in Geel nog
altijd ongeveer 100 gezinnen en pleeggasten die bewijzen dat thuis zijn tussen de mensen
als zorgvorm simpelweg heel goed werkt. De gezinnen en pleeggasten worden
ondersteund door het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum (OPZ Geel).
Het Geelse zorgmodel en de Dimpnatraditie werden in 2023 opgenomen op het Unesco register voor goede borgingspraktijken Immaterieel erfgoed.
Meer weten?
We hebben nog heel wat boeiende bronnen voor je klaarstaan als je meer wil weten over het leven van Dimpna en de Geelse Gezinsverpleging!
- Over de relicten van Dimpna en haar verering: Lees hier het artikel van het Agentschap Onroerend erfgoed en hier een artikel door A. Dierkens, L.A. Finoulst en S. Lambot over de Dimpnaverering.
- Lees hier meer over de Sint-Dimpnakerk, de Sint-Dimpnakapel (Zammel), Sint-Dimpnakapel (Groenenheuvel) en het Gasthuismuseum te Geel.
- Wil je meer weten over de legende van Dimpna en wie koning Damon van Oriël is? Lees hier meer.
- Over de Geelse Gezinsverpleging: De Dimpnaverering en Geelse Gezinsverpleging als immaterieel erfgoed en het artikel uit The Guardian.